จากข้อมูลในปี 2563 พบว่า ประชากรไทยมีปัญหาเรื่องนอนไม่หลับประมาณ 19 ล้านคนในประเทศไทย คนส่วนมากจะมีอาการนอนไม่หลับ 1 หรือ 2 คืน แต่บางครั้งอาจเกิดขึ้นนานเป็นสัปดาห์

      โรคนอนไม่หลับเป็นปัญหาที่พบได้ทุกวัย ทุกช่วงอายุ สามารถเกิดขึ้นได้บ่อยตามข้อมูลการศึกษาพบได้ถึง ร้อยละ 30-35 ของผู้ใหญ่ พบภาวะดังกล่าวได้บ่อยในวัยผู้หญิงและวัยผู้สูงอายุ

      ภาวะนอนหลับยาก เกิดขึ้นได้หลายปัจจัย หลายสาเหตุ เช่น ความเครียด นอนไม่เพียงพอ พฤติกรรมที่เปลี่ยนไป รวมไปถึง ฮอร์โมนในร่างกายที่เปลี่ยนไป ที่กระตุ้นมาจากภายในร่างกายเอง หรือสภาพแวดล้อมต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นช่วงอายุ ทั้งวัยหนุ่มสาว วัยทำงาน หรือวัยผู้สูงอายุ ทำให้หลายคนเริ่มหาแนวทางในการนอนหลับที่มีคุณภาพมากขึ้น และทุกคนคงเคยได้ยิน ผลิตภัณฑ์ที่ชื่อ เมลาโทนิน (Melatonin) ซึ่งเป็นตัวช่วยให้กับผู้ที่มีปัญหานอนหลับยาก

เมลาโทนิน (Melatonin) คืออะไร ?

      คือฮอร์โมนที่ร่างกายสามารถสร้างขึ้นได้เอง คือฮอร์โมนที่สมองของเราสร้างขึ้นมาโดยธรรมชาติ และถูกผลิตออกมาจาก ต่อมไร้ท่อไพเนียล อยู่บริเวณกลางสมอง มีขนาดเท่าเมล็ดถั่ว ทั้งนี้การทำงานของต่อมดังกล่าวจะขึ้นอยู่กับแสงสว่าง และอุณภูมิ จึงทำให้ในเวลากลางวันต่อมไพเนียลจะไม่มีการทำงาน แต่เมื่อพระอาทิตย์ตกดิน ต่อมนี้จะเริ่มทำงาน และหลั่งฮอร์โมนเมลาโทนินเข้าในกระแสเลือดทำให้คนเรารู้สึกง่วง และเมลาโทนิน ยังเข้าไปช่วยควบคุมการนอนให้เหมือนเป็น นาฬิกาชีวภาพ (Circadian Rhythm) ของร่างกาย

ทำไมเมลาโทนินถึงมีความสำคัญ ?

      เมลาโทนิน เป็นฮอร์โมนที่มีความสำคัญในร่างกายอย่างมาก เป็นฮอร์โมนที่ช่วยให้ร่างกายผ่อนคลาย ช่วยลดอุณภูมิในร่างกายลดลง เป็นตัวช่วยให้คนเราสามารถนอนหลับได้ โดยในเวลากลางคืน เพราะฮอร์โมนดังกล่าวจะมีอยู่ในร่างกายสูง และ เมลาโทนินมีหน้าที่ช่วยในกรรักษาจังหวะเวลาชีวิตให้สอดคล้องกับธรรมชาติ หนเาที่หลักของเมลาโทนิน คือการควบคุมวงจรการนอนหลับและตื่นให้มีประสิทธิภาพ

ประโยชน์ของเมลาโทนิน

      1. บรรเทาอาการ เจ็ทแลค (Jet lag) อาการนี้เกิดขึ้นจากร่างกายที่ไม่สามารถปรับตัวกับการเปลี่ยนแปลงของเขตเวลาได้ โดยส่วนใหญ่มักเกิดจากการเดินทางด้วยเครื่องบินเป็นหลัก ซึ่งส่วนใหญ่เกิดจากอาการนอนไม่หลับ นอนหลับไม่สนิท รู้สึกเพลียระหว่างวัน

      2. ช่วยในเรื่องการนอนหลับของคนที่ทำงานเป็นกะ (Shift work) ให้นอนหลับง่ายขึ้น

      3. รักษากลุ่มอาการนอนหลับผิดเวลา (Delayed sleep phase syndrome) อาการของโรคนี้คือไม่สามารถนอนหลับก่อนเวลาตีสองได้

      4. รักษาความผิดปกติของนาฬิกาชีวภาพ5.รักษาโรคนอนไม่หลับ (insomnia)

ผลข้างเคียงที่อันตรายของการบริโภคเมลาโทนินมากเกินไป

      อย. ยังไม่อนุญาตให้เมลาโทนินเป็นส่วนประกอบในผลิตภัณฑ์อาหารเนื่องจากเป็นฮอร์โมน หากใช้ระยะยาวอาจเกิดอันตรายได้ ปัจจุบันเมลาโทนินจัดเป็นยาควบคุมพิเศษ ต้องใช้ภายใต้คำแนะนำของแพทย์เท่านั้น แนะผู้มีปัญหานอนไม่หลับควรปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญโดยตรงซึ่งมีงานวิจัยพบว่าหากบริโภคติดต่อกันระยะยาวอาจทำให้เกิดผลข้างเคียง เช่น อาการง่วงนอนตอนกลางวัน ปวดหรือวิงเวียนศีรษะ มวนท้อง หงุดหงิด มึนงง ภาวะซึมเศร้าในระยะสั้น

ความเสี่ยงที่อาจได้รับจากการใช้เมลาโทนิน

      แม้ว่าเมลาโทนินจะเป็นฮอร์โมนที่มีอยู่ในร่างกาย แต่การใช้อาหารเสริมที่มีส่วนประกอบของฮอร์โมนดังกล่าว อาจทำให้เกิดความเสี่ยงจากการได้รับฮอร์โมนนี้ติดต่อกันในระยะยาว ดังนั้นแพทย์จึงมักแนะให้ใช้ฮอร์โมนดังกล่าวในระยะเวลาสั้น ๆ เพื่อป้องกันผลข้างเคียงต่าง ๆ เช่น

      • อาการง่วงหาวนอนระหว่างวัน

      • ปวดศีรษะ

      • วิงเวียนศีรษะ

      • อาการมวนท้อง

      • วิตกกังวล

      • หงุดหงิด

      • อาการมึนงง

      • ภาวะซึมเศร้าในระยะสั้น

วิธีธรรมชาติในการเพิ่มการหลั่ง เมลาโทนิน (Melatonin)

      • ช่วงกลางวัน (During the day) เริ่มต้นจากการตื่นนอน ในห้องควรมีแสงสว่างเพียงพอ ลืมตามาในห้องที่มีแสง ให้ร่างกายได้รับรู้ความแตกต่างของแสงในเวลากลางวันและกลางคืน และระหว่างวันควรอยู่ในที่ที่มีแสงสว่าง หลีกเลี่ยงการดื่มเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีนและแอลกอฮอล์ ไม่สูบบุหรี่

      • ช่วงเย็น (Evening) พยายามผ่อนคลายความเครียด และหลีกเลี่ยงกิจกรรมต่างๆ ที่ทำให้เครียด

      • ช่วงกลางคืน เวลาเข้านอน (At night in the bedroom) พยายามทำให้ห้องนอนมืดที่สุด ให้มีแสงเข้าน้อยที่สุด เพื่อให้แตกต่างจากเวลากลางวัน รวมถึงแสงจากนาฬิกา แสงจากโทรศัพท์มือถือ และใช้ผ้าปิดตาเวลานอนก็ช่วยได้

อาหารที่ช่วยเพิ่มระดับ เมลาโทนิน ในร่างกาย

      อาหารบางชนิดสามารถกระตุ้นและเพิ่มระดับเมลาโทนินในร่างกายได้เช่นเดียวกัน สามารถพบได้ในผลไม้ เช่น สับปะรด กล้วย ส้ม เชอร์รี่ ที่นอกจากจะช่วยเพิ่มความเข้มข้นของเมลาโทนินแล้ว ยังมีสารต้านอนุมูลอิสระ (Anti-oxidant) ในร่างกายอีกด้วย

สารสกัดที่มีความใกล้เคียง และมีงานวิจัยหลายฉบับ ที่มีส่วนช่วยเรื่องการนอนอย่างมีประสิทธิภาพ

      • สารสกัดเห็ดหลินจือ (Reishi Extract)ซึ่งมีสารออกฤทธิ์สำคัญอย่างสารเจอมาเนียม (Germanium) ช่วยผ่อนคลายระบบประสาทและกล้ามเนื้อ ช่วยทำให้หลับสนิท ทำให้สมองและร่างกายพักผ่อนได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น

      • สารสกัดคาโมมายล์ (Chamomile) คาโมมายล์ช่วยให้นอนหลับได้ดียิ่งขึ้น คลายความวิตกกังวล

      • สารสกัดกาบา (GABA) หรือ Gamma amino butyric acid เป็นกรดอะมิโนจากกระบวนการ Decarboxylation ของกรดกลูตามิก (Gutamic acid) กรดนี้มีความสําคัญในการทำหน้าที่สารสื่อประสาท (Neurotransmitter) ในระบบประสาทส่วนกลาง และสารกาบายังเป็นสารสื่อประสาทประเภทสารยับยั้ง (Inhibitor) โดยจะทำหน้าที่รักษาสมดุลในสมอง ช่วยทำให้สมองผ่อนคลายและนอนหลับ

      • สารสกัดเบอร์รี่รวม 7 ชนิด (7 Berries) ได้แก่ สารสกัดแครนเบอร์รี่ สารสกัดแบล็คเคอเร้นต์ สารสกัดแบล็คเบอร์รี่ สารสกัดสตรอเบอร์รี่ สารสกัดอาคาอิ สารสกัดบลูเบอร์รี่ สารสกัดราฟเบอร์รี่ ล้วนมีส่วนช่วยในการลดความวิตกกังวล กระตุ้นภูมิคุ้มกันของร่างกายและยังช่วยทำให้นอนหลับได้สนิทขึ้น นอกจากนี้ยังมีส่วนช่วยในการฆ่าเชื้อไวรัสในปอดอีกด้วย

      • สารสกัดทาร์ตเชอร์รี่ (Tart Cherry Extract) มีวิตามินซีโพแทสเซียมเบต้าแคโรทีนและสารอาหารอื่น ๆ เช่นไฟเบอร์ เชอร์รี่ทาร์ตยังบรรจุสารต้านอนุมูลอิสระที่มีประสิทธิภาพ เช่น แอนโธไซยานินซึ่งมีความสามารถในการชะลอกระบวนการชราซ่อมแซมเซลล์ที่ถูกทำลายและลดความเสี่ยงของโรคภายในร่างกาย

      • แอล-ธีอะนีน (L-Theanine)ช่วยให้ผ่อนคลายความเครียด และช่วยให้นอนหลับสนิท เพิ่มคุณภาพการหลับ

      • สารสกัดโสม (Ginseng Extract) ช่วยเสริมสร้างภูมิต้านทานให้กับร่างกาย ทำให้ต้านมะเร็ง และสารก่อกลายพันธุ์ โสมสามารถช่วยเพิ่มความต้านทานต่ออิทธิพลภายนอกที่เข้ามากระทบได้ เช่น ความเหนื่อยล้า ความเครียด โรคภัยไข้เจ็บต่าง ๆ

      • สารสกัดพรมมิ (ฺBrahmi Extract) พรมมิช่วยดับพิษไข้หัว แก้ร้อนในกระหายน้ำ ขับพิษร้อนทั้งปวง แก้ไข้ ขับปัสสาวะ บำรุงประสาท ขับเสมหะ ขับพยาธิ บำรุงหัวใจ แก้หืด แก้ปวดประสาท แก้ลมบ้าหมู รักษาริดสีดวง

      • กลูตามีน (Glutamine) กลูตามีนกระตุ้นการหลั่งโกรทฮอร์โมน เพิ่มขึ้น 4 เท่า ช่วยให้ร่างกายซ่อมแซมตัวเองขณะหลับได้อย่างมีประสิทธิภาพ จึงช่วยให้ร่างกายผ่อนคลาย ลดอาการเครียด และทำให้นอนหลับได้ดีขึ้น

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับเมลาโทนิน

1. เมลาโทนินมีรูปแบบใดบ้าง ?

ประกอบไปด้วย 2 แบบด้วยกันได้แก่

      1.1 ประเภทปลดปล่อยทันที – เมลาโทนินประเภทนี้มีทั้งขนาด 3 มก., 5 มก., 10 มก. เมลาโทนินรูปแบบนี้ยังไม่ได้รับการขึ้นทะเบียนยาใน ประเทศไทย

      1.2 ประเภทออกฤทธิ์เนิ่น – คือจะค่อยๆ ออกฤทธิ์ทีละน้อย เลียนแบบการหลั่งของเมลาโทนินธรรมชาติ ความแรง 2 มิลลิกรัม เป็นรูปแบบที่มีจำหน่ายเป็นยาในประเทศไทย เฉพาะบางตัวเท่านั้น แต่ถ้าเป็นเมลาโทนินที่นำเข้าจากต่างประเทศในรูปแบบต่างๆ ยังถือเป็นยาผิดกฎหมาย

2. เมลาโทนินเป็นยาหรือผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ?

      เมลาโทนินที่เกี่ยวข้องกับในสถานะทางกฏหมาย เมลาโทนินในแต่ละประเทศมีข้อกฏหมายที่แตกต่างกันออกไป และไม่เหมือนกัน เช่น ในประเทศสหรัฐอเมริกา เมลาโทนินมีสถานะเป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร (Dietary Supplement) ซึ่งอาจมีทั้งในรูปแบบปลดปล่อยทันทีและรูปแบบออกฤทธิ์เนิ่น และในประเทศไทยอย่างเมลาโทนินนั้นถูกขึ้นทะเบียนเป็นยาอันตราย ส่งผลให้สามารถจำหน่ายได้ในร้านยาหรือจ่ายตามที่แพทย์สั่งเท่านั้น

สรุป

      เมลาโทนินมีทั้งข้อดีและข้อเสีย เมื่อรู้สึกว่าร่างกายมีความผิดปกตินอนไม่หลับ ควรปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเพื่อได้รับการรักษาที่ถูกต้องการใช้เมลาโทนินเพียงอย่างเดียวไม่สามารถแก้ไขปัญหาการนอนได้เสมอไป จะต้องทำควบคู่กับวิธีการธรรมชาติ การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของตนเอง ในการนอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ งดเปิดมือถือในช่วงเวลากลางคืน เพราะจะยิ่งทำให้นอนไม่หลับ หมั่นออกกำลังกายอยู่สม่ำเสมอ หากิจกรรมทำเพื่อให้ผ่อนคลายความเครียด หรือเลือกรับประทานอาหารหรือสารสกัดที่มีส่วนช่วยให้หลับสบาย มีความใกล้เคียงกับเมลาโทนิน เพื่อให้การนอนหลับมีประสิทธิภาพมากขึ้น

ขอขอบคุณข้อมูล : บริษัทดอกเตอร์ เอนีแวร์ (ประเทศไทย) จำกัด , https://oryor.com , กรมสุขภาพจิต , โรงพยาบาลเพชรเวช , โรงพยาบาลบำรุงราษฏร์ , คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล

รับผลิตอาหารเสริม Deep Sleep สูตรเสริมการนอนหลับ (ไม่มีส่วนผสมของเมลาโทนิน)

หลับสนิทตลอดคืน ตื่นเช้ามาอย่างสดชื่น

Sleep Support Dietary Supplement

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารเสริมการนอนหลับ ให้คุณหลับสนิทยาวนานตลอดคืน

ผลิตเริ่มต้นขั้นต่ำ 300 ขวด

Active Ingredient

1. Laximile®

      การผสมผสานสุดยอดสองตัวช่วยให้ร่างกายผ่อนคลาย ด้วยสารสกัดคาโมมายล์และเลมอนบาล์มจากประเทศสเปน ช่วยให้รู้สึกผ่อนคลาย ลดความเครียด บรรเทาอาการนอนไม่หลับ

2. Alphawave®

      L-Theanine บริสุทธิ์จากประเทศสหรัฐอเมริกา ช่วยลดความเครียดระบบประสาท ส่งเสริมการเรียนรู้และความจำ

3. Gaba (Fermented Barley grain)

      กาบาบริสุทธิ์ที่สกัดจากข้าวบาร์เลย์หมัก นำเข้าจากประเทศญี่ปุ่น ช่วยเพิ่มคุณภาพการนอนหลับ และลดความเครียด

4. Sensoril®

      สารสกัดจากโสมอินเดีย ซึ่งถือเป็นพืชที่ช่วยปรับความเครียด มีสรรพคุณช่วยลดฮอร์โมนแห่งความเครียด เพิ่มประสิทธิภาพการนอนหลับ นอกจากนี้ยังได้รับการรับรองจาก USDA ว่าเป็นสารสกัดออร์แกนิค

เมลาโทนิน (Melatonin) คืออะไร ?

บทความที่น่าสนใจ