สารสกัดเห็ดหลินจือราชาแห่งสมุนไพร มีที่มาอย่างไร

      เห็ดหลินจือ (Lingzhi หรือ Reishi mushroom) เป็นเห็ดที่ใช้ทำเป็นยาเพื่อรักษาทางการแพทย์ของจีนมานานกว่า 2,000 ปี เนื่องจากมีสารประกอบสำคัญที่มีคุณประโยชน์ต่อร่างกาย มีสรรพคุณบำรุงร่างกายใช้เป็นยาอายุวัฒนะทำให้ผิวพรรณเปล่งปลั่ง และยังสามารถยับยั้ง และช่วยรักษาโรคต่าง ๆ ได้มากมาย มีสารสำคัญหลายชนิด หลินจือ เป็นคำที่คนไทยใช้มาจากภาษาจีนว่า หลินจือ ซึ่งมาจากการรวมคำ 2 คำ คือ หลิง หมายถึง ได้ผล หรือ มีประสิทธิผล หรือ วิเศษ และคำว่า จือ หมายถึง ชื่อสกุล Ganoderma ดังนั้น คำรวมของ "หลินจือ" จะสือความหมายถึง "วิเศษ"

ลักษณะทางกายภาพของเห็ดหลินจือ

เห็ดหลินจือ (Reishi mushroom) เป็นราขนาดใหญ่ชนิดหนึ่ง ไม่มีคลอโรฟิลล์ ไม่สามารถสังเคราะห์อาหารจากแสงแดดได้เหมือนพืชทั่วไป ต้องได้รับสารอาหารจากแหล่งสิ่งแวดล้อมธรรมชาติ อาทิ ขอนไม้เห็ดหลินจือสามารถขึ้นกับไม้ได้หลายชนิด เขตอบอุ่นและเขตร้อน ในประเทศไทยมักพบอยู่บนต้นไม้ ก้ามปู ยางพารา

ลักษณะดอกเห็ด หลังดอกจะมีสีขาว เมื่อแก่ขึ้นจะค่อยๆ เข้มขึ้น จากส่วนที่ติดก้านดอกไปจนถึงขอบดอก หลังดอกจะมีรอยย่นเหมือนคลื่น เป็นวงๆ ผิวมันเลื่อมเหมือนเคลือบด้วยแลคเกอร์ รอบๆขอบดอกเห็ดมีรอยหยักเข้าเหมือนม้วนตัว

ลักษณะก้านดอก เป็นส่วนที่งอกออกมาจากเส้นใย มีการเปลี่ยนสีจากอ่อนไปแก่เป็นลักษณะมันเงา เช่นเดียวกับหลังดอก เห็ดหลินจือที่สมบูรณ์จะมีก้านใหญ่ ยาว แข็งแรง เมื่อสิ่งแวดล้อมเปลี่ยนไปหรืออยู่ในภาวะที่อากศและอาหารไม่เพียงพอ อาจทำให้เห็ดหลืนจือ อาจหยุดการเจริญเติบโตชั่วคราว ก้านดอกจะสั้นหรือไม่มีขึ้นมาเลย หากสิ่งแวดล้อมเหมาะสมเห็ดก็จะกลับมาเจริญเติบโตใหม่

แหล่งปลูกในต่างประเทศ

      ปัจจุบันมีการเพาะเลี้ยง เห็ดหลินจือแดง (Gandema lucidum) ในประเทศจีน ญี่ปุ่น และเกาหลี ฯลฯ เห็ดหลินจือที่มีคุณภาพดีที่สุด ของจีนจะอยู่ทางตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศจีน ที่เมืองฉางไปซานมณฑลจี้หลิน ซึ่งเป็นชายแดนที่แยกจีนออกจากเกาหลี โดยบนยอดเขามีทะเลสาบกว้างใหญ่ อยู่กลางปล่องภูเขาไฟ ที่เรียกว่าทะเลสาบสวรรค์ สูงราว ๒.๘ กิโลเมตรจากระดับน้ำทะเล ที่ราบเชิงเขาเหล่านี้เป็นดินภูเขาไฟเก่าแก่ซึ่งมีความอุดมสมบูรณ์มาก ลักษณะการปลูกเป็นการลงทุนทุนภายในประเทศ และการร่วมทุนกับต่างประเทศ

สารอาหารสำคัญที่อยู่ในสารสกัดเห็ดหลินจือ

โดยจำแนกออกเป็น 4 กลุ่มใหญ่ คือ

      1. โพลีแซคคาไรด์ (Polysaccharides) มีฤทธิ์เสริมระบบภูมิคุ้มกันร่างกาย เสริมสร้างเม็ดเลือดขาว บำรุงตับ ช่วยขับพิษออกจากร่างกาย ละลายลิ่มเลือด ลดอาการหลอดเลือดตีบ ลดความดันโลหิต ช่วยลดน้ำตาลในเลือด บรรเทาอาการเบาหวาน

      2. ไตรเทอร์พีนอยด์ (Triterpenoid) มีกรดกาโนเดอริค ที่ช่วยป้องกันโรคภูมิแพ้ ช่วยลดความดันโลหิต และช่วยลดไขมันในเลือด นอกจากนี้ยังช่วยยับยั้งการเจริญเติบโตของเซลล์มะเร็งตับ และต้านสารพิษที่มีต่อตับ

      3. เยอร์มาเนียม (Gemanium) พบมากในโสม กระเทียม และเห็ดหลินจือ เสริมสร้างภูมิต้านทานของร่างกาย กระตุ้นให้เม็ดเลือดแดงรับออกซิเจนได้มากขึ้น มีงานวิจัยหลายแห่งพบว่าเซลล์มะเร็งมักไม่ชอบเจริญเติบโตในที่ที่มีออกซิเจน สารเยอร์มาเนียมจึงนับเป็นตัวช่วยต้านมะเร็งอย่างดี

      4. นิวคลีโอไทด์ (Nucleotide) ออกฤทธิ์บรรเทาอาการเจ็บปวด ป้องกันลิ่มเลือดแข็งตัวในเส้นเลือด ช่วยลดความเสี่ยงโรคอัมพฤกษ์ อัมพาต และยังช่วยยับยั้งการเจริญเติบโตของเชื้อไวรัสอีกด้วย

      นอกจากนี้ในเห็ดยังมีสารประกอบแร่ธาตุที่จำเป็นต่อร่างกายอีกหลายชนิด ได้แก่ กรดอะมิโน กรดไขมัน ใยอาหาร เอนไซม์ สารออร์โกสเตอรอล วิตามิน แร่ธาตุ และโปรตีนในปริมาณสูงเพียงพอที่จะเสริมภาวะขาดแคลน ของร่างกาย รวมทั้งมีสารอื่น ๆ อีกมากที่มีส่วนช่วยแก้ไขระบบเผาผลาญอาหารให้คืนสู่สภาวะปกติ

      ในปัจจุบันเริ่มมีผลงานวิจัยทางวิทยาศาสตร์ออกมารองรับสรรพคุณของหลินจือมากขึ้นเรื่อย ๆ มากกว่า 200 รายการจากทั่วโลก อีกทั้งมีการตรวจสอบทางด้านพิษวิทยาพบว่าเห็ดชนิดนี้เป็นสมุนไพรที่มีความปลอดภัย ไม่มีอันตรายต่อร่างกายแต่อย่างใด

ประโยชน์ของสารสกัดเห็ดหลินจือ

      1. ช่วยเสริมสร้างภูมิคุ้มกันให้ร่างกาย ในเห็ดหลินจือมีสารไตรเทอร์พีนอยด์ และนิวคลีโอไทด์ ช่วยกระตุ้นการทำงานของเซลล์เม็ดเลือดขาว ช่วยสร้างภูมิคุ้มกันต่อสู้กับเชื้อโรค

      2. ลดการสะสมไขมันในร่างกาย ในเห็ดหลินจือ มีสารไตรเทอร์พีนอยด์ โดยมีกรดกาโนเดอริค ช่วยป้องกันการอุดตันไขมันในหลอดเลือด ทำให้เลือดไหลเวียนดี ช่วยลดความดันโลหิตได้ดี

      3. บำรุงผิวพรรณ มีสารต้านออกซิเดชัน มีสารต้านอนุมูลอิสระ ปกป้องเซลล์ผิวหนังที่ถูกทำลาย ช่วยยับยั้งการเกิดริ้วรอย ช่วยชะลอความชรา

      4. เสริมสร้างระบบประสาทและสมอง ช่วยให้หลับสบายผ่อนคลายดีขึ้น

      5. บำรุงตับ มีฤทธิ์ในการสร้างเสริมสมรรถนะของตับให้ทำงานตามหน้าที่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

      6. ระดับน้ำตาลในเลือด สารสกัดเห็ดหลินจือ สามารถลดน้ำตาลในเลือด ช่วยกระตุ้นการหลั่งของฮอร์โมนอินซูลิน

ปัจจุบันเห็ดหลินจือสามารถรับประทานในรูปแบบใดบ้าง ?

 

รูปแบบชงดื่มแบบโบราณ

      สมัยก่อน จนถึงปัจจุบัน เป็นวิธีการแบบดั้งเดิมที่ได้รับความนิยมอย่างมาก จะมีการนำเห็ดหลินจือไปทำความสะอาดและตากแห้ง หรือฝานเป็นแว่น จากนั้นนำมาบดเป็นชิ้นเล็ก และนำมาต้มกับน้ำแล้วดื่มเป็นชา แต่การต้มเห็ดหลินจือเพียวๆ จะต้องระวังการปนเปื้อน จะต้องทำให้เป็นชิ้นเล็กๆ เพื่อรักษาสารอาหารเห็ดหลินจือ แต่การรับประทานเห็ดหลินจือแบบชงดื่ม อาจมีรสชาติขมเฝื่อน ทานยาก ไม่เหมือนปัจจุบันที่คนส่วนใหญ่มักนิยมในรูปแบบเม็ดแคปซูล

รูปแบบสกัดแคปซูล

      ปัจจุบัน การรับประทานอาหารเสริมเป็นที่นิยมอย่างมาก ในกลุ่มผู้บริโภคที่รักสุขภาพ แต่ก็ใช้เวลาแบบเร่งรีบ ทำให้การต้มชงดื่ม เป็นเรื่องที่ยาก ด้วยนวัตกรรมที่เห็ดหลินจือสามารถนำมาสกัดในรูปแบบผงและอัดเข้าไปในรูปแบบแคปซูล โดยนักวิจัยและผู้เชี่ยวชาญคิดค้น ใส่สารสกัดเห็ดหลินจือในปริมาณที่ร่างกายต้องการต่อวันได้อย่างเหมาะสม ทำให้รับประทานได้ง่าย และสามารถกักเก็บกลิ่นของเห็ดหลินจือได้เป็นอย่างดี

ข้อควรระวังในการรับประทานเห็ดหลินจือ

มีการศึกษาเกี่ยวกับพิษวิทยาของเห็ดหลินจือทั้งพิษแบบเฉียบพลันและพิษแบบเรื้อรังพบว่ามีความเป็นพิษต่ำมาก และมีความปลอดภัยสำหรับการใช้ติดต่อกันเป็นเวลานาน

การก่อการแพ้

การรับประทานเห็ดหลินจือไม่พบการก่อการแพ้ แต่สปอร์ของเห็ดอาจจะทำให้แพ้ได้เช่นเดียวกับสปอร์ของเห็ด ราทั่วๆไปในอากาศ มีรายงานพบว่าผู้ที่เป็นโรคภูมิแพ้จะแพ้สปอร์มากกว่าดอกเห็ด

ผลข้างเคียง

การรับประทานสารสกัดเห็ดหลินจือขนาด 1.5-9 กรัม/วัน ไม่พบผลข้างเคียงอย่างรุนแรง แต่อาจจะพบอาการเล็กน้อย เช่น กระหายน้ำ เหงื่อออก ปัสสาวะบ่อย มีอาการง่วงนอน อุจจาระเหลว หรืออาจมีผื่นแพ้

ข้อควรระวัง

• การรับประทานสารสกัดเห็ดหลินจือขนาด 2-10 กรัม/วัน รับประทานร่วมกับวิตามินซี ขนาด 6-12 กรัม/วัน จะทำให้ถ่ายแล้วอุจจาระเหลวได้

• ไม่ควรใช้ในผู้ป่วยที่ได้รับยากดภูมิต้านทาน ทั้งนี้เพราะเห็ดหลินจือมีฤทธิ์เพิ่มภูมิต้านทาน

• ไม่ควรใช้ในผู้ป่วยที่ได้รับประทานยากลุ่มป้องกันการเกาะกลุ่มของเกล็ดเลือด เช่น ยา aspirin หรือยา warfarin ทั้งนี้เพราะเห็ดหลินจือมีฤทธิ์เสริมยาดังกล่าว

• สารสกัดน้ำเห็ดหลินจือมีฤทธิ์เสริมยาต้านจุลชีพ cefazolin ต่อเชื้อ Klebsiella oxytoca ATCC 8724, Bacillus subtilis ATCC 6603, Staphylococcus aureus ATCC 25923, Escherichia coli ATCC 25933 และ Salmonella typhi ATCC 6509

สรุป

ปัจจุบันมีผลิตภัณฑ์อาหารเสริมที่มีส่วนประกอบของเห็ดหลินจือ ทั้งการผลิตภายในประเทศ และ การนำเข้าสารสกัดจากต่างประเทศ ทั้งการนำเข้าที่ถูกต้อง ปลอดภัย มีสิทธิบัตร เพื่อให้ความมั่นใจต่อผู้บริโภคในการเลือกซื้อสินค้ารับประทาน รวมไปถึงผู้ประกอบการในการตัดสินใจผลิตอาหารเสริมกับโรงงานที่มีความน่าเชื่อถือและมีหลักเกณฑ์ในการตัดสินใจ ดังนี้

      1. แหล่งโรงงานที่ผลิตอาหารเสริมที่ได้รับมาตรฐานระดับสากล เช่น มีเอกสารการนำเข้าสารสกัดที่ถูกต้อง มาตรฐานของโรงงานที่ได้รับ หรือมีสิทธิบัตรรองรับจากการนำเข้าสินค้าจากต่างประเทศ มีความปลอดภัย และมีประสิทธิภาพสูง เพื่อให้เห็นข้อเท็จจริง ต่อการตัดสินใจผลิตอาหารเสริมที่โรงงานรับผลิตอาหารเสริม มีส่วนประกอบ สัดส่วนอย่างไร ปริมาณการบรรจุ รูปแบบของบรรจุภัณฑ์ ที่สามารถกันความชื้นได้ดี ถูกลักษณะ และได้รับมาตรฐาน

      2. ผ่านการรับรองและการขึ้นทะเบียนจากสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) การขอรับรองขึ้นทะเบียนการค้าจาก อย. ว่าสินค้ามีคุณภาพ ถูกลักษณะ ทั้งในด้านปริมาณ และถูกสุขลักษณะในโรงงานที่รับผลิต ในการผ่านการขึ้นทะเบียนกับ สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา

ขอขอบคุณข้อมูล กรมพัฒนาการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือกกระทรวงสาธารณสุข : https://bit.ly/3XKVvfQ

ขอขอบคุณข้อมูล รองศาสตราจารย์ ดร.กญ. นพมาศ สุนทรเจริญนท์ภาควิชาเภสัชวินิจฉัย คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล : https://pharmacy.mahidol.ac.th/knowledge/files/0370.pdf

รับผลิตอาหารเสริม IMMUMORE สูตรเสริมภูมิคุ้มกันแข็งแรง

เสริมภูมิคุ้มกันจากนวัตกรรมจากธรรมชาติ

Immune Support Dietary Supplement

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารป้องกันการติดเชื้อและต้านการอักเสบ

ผลิตเริ่มต้นขั้นต่ำ 300 ขวด

Active Ingredient

1. Angel® Yeast Beta-Glucan

      สารสกัดจากผนังเซลล์ของยีสต์ เป็นเบต้ากลูแคนจากธรรมชาติที่ดีที่สุด ช่วยเพิ่มการทำงานของระบบภูมิคุ้มกัน ต่อต้านเชื้อไวรัสในร่างกาย

2. Nutra-C®

      วิตามินซีที่ไม่มีความเป็นกรด จึงไม่ระคายเคืองกระเพาะอาหาร และยังดูดซึมได้ดีกว่าวิตามินทั่วไป นำเข้าจากประเทศสหรัฐอเมริกา ช่วยเสริมสร้างภูมิคุ้มกัน กระดูกและระบบต่างๆในร่างกาย

3. Japan Royal Jelly Powder

      นมผึ้งคุณภาพระดับโลก นำเข้าจากประเทศญี่ปุ่น ใช้นวัตกรรมเฉพาะที่ปราศจากสารเคมีในการเพาะเลี้ยงผึ้ง ช่วยเสริมสร้างภูมิคุ้มกัน ป้องกันโรคต่างๆ ช่วยสมานแผลและชะลอวัย

4. Immulink MBG®

      ใช้นวัตกรรมการสกัดเห็ดหลินจือด้วยอัลตราโซนิก จึงได้เบต้ากลูแคนที่เป็นออร์แกนิค 100% รับรองด้วย USDA ช่วยกระตุ้นการทำงานของระบบภูมิคุ้มกันอย่างมีประสิทธิภาพ ปกป้องร่างกายจากโควิด-19 และ PM2.5 ยับยั้งการแพร่กระจายของเนื้องอก

บทความที่น่าสนใจ